Historie mindfulnesstraining

Het beste van het boeddhisme
Opmerkzaamheid, of mindfulness, is het hart van het boeddhisme. Van Boeddha zelf zouden de woorden zijn: ‘Het cultiveren van opmerkzaamheid is het hoogste goed.’ Elementen van opmerkzaamheid vind je terug in alle stromingen met een boeddhistische achtergrond: van yoga tot zen, van vipassana tot tai chi. Aandachttraining richt zich op de essentie van de boeddhistische praktijk, zonder de ballast van tradities en rituelen.


Jon Kabat-Zinn
De Amerikaan Jon Kabat-Zinn is de grondlegger van de mindfulness- of aandachttraining zoals die in Nederland nu wordt aangeboden. Hij werkte aan het academisch ziekenhuis van de universiteit van Massachusetts, waar het hem opviel dat chronische patiënten die medisch gezien uitbehandeld waren, vaak tussen wal en schip vielen.
Kabat-Zinn is van oorsprong moleculair bioloog, maar daarnaast ook ervaren in meditatie en yoga. Met die ingrediënten ontwikkelde hij een training met als doel patiënten middelen te geven waardoor ze zelf iets aan hun gezondheid konden (blijven) doen. Centraal in zijn benadering staat het ontwikkelen van de kwaliteit van aandacht.


Wereldwijde belangstelling
In 1979 opende Kabat-Zinn bij het ziekenhuis van zijn universiteit de Stress Reduction Clinic (later Centre for Mindfulness genaamd). Zijn experiment bleek succesvol. Het programma werd ook in andere ziekenhuizen aangeboden. Hele verschillende patiënten bleken baat te hebben bij de benadering.
Steeds meer therapeuten kwamen naar Massachussetts voor een opleiding. Inmiddels hebben duizenden mensen, met verschillende achtergronden, de training gevolgd. Ook wordt steeds meer wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd.
Sinds 2000 is Kabat-Zinn niet meer werkzaam aan het Centre for Mindfulness. Hij geeft seminars, workshops en lezingen.


MBSR en MBCT
Aandachttraining heet officieel Mindfulness-based Stress Reduction (MBSR). Later ontwikkelde psycholoog Zindel Segal samen met collega’s een variant op deze training, waarbij elementen van cognitieve gedragstherapie zijn ingebouwd. Deze variant, Mindfulness-based Cognitive Therapy (MBCT), verschilt overigens slechts op onderdelen van de oorspronkelijke opzet. In Nederland wordt de term ‘aandachttraining’ gebruikt voor zowel MBSR en MBCT. Inmiddels ontstaan steeds meer varianten voor specifieke groepen.

Hieronder kan je de voordracht bekijken die Kabat-Zinn in maart 2007 hield bij het bedrijf Google: