Mindfulness bij depressie: weef je eigen vangnet

Je kunt veel doen om terugval te voorkomen

Je bent depressief als je voor langere tijd last hebt van een combinatie van de volgende symptomen: neerslachtige stemming, verminderde belangstelling, gevoelens van uitzichtloosheid en nietswaardigheid, met daarnaast verschijnselen als slaapproblemen, weinig eetlust en gebrekkige concentratie.

Herken je hier iets in? Je bent niet de enige. Er zijn 800.000 Nederlanders met een depressie. In 2002 verstrekten apotheken 5 miljoen keer een antidepressivum. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is depressie in 2020 volksziekte nummer twee (na hart- en vaatziekten).

Een depressie is lastig, moeilijk, vervelend – maar gaat wél over. Met of zonder medicatie, dan wel therapie.

Het venijn zit in de staart. Want het lijkt of depressie een spoor etst in de hersenen, die terugval gemakkelijker maakt, elke keer weer. Vijftig procent van de mensen die ooit een depressie hadden maakt een tweede periode door. En van deze groep zeventig tot tachtig procent een derde periode. Als je drie keer een depressie hebt doorgemaakt dan ligt de kans op terugval nog hoger. Het is eigenlijk een chronische aandoening geworden.

Ontmoedigende cijfers. Toch is er hoop. Want de meeste effectieve manier om depressie te bestrijden is blijkbaar: terugval te voorkomen. En hieraan kun je zelf veel doen, juist op momenten dat je niet depressief bent.

Aandachttraining maakt je bewust van de automatische (gedachte-)patronen die tot een nieuwe depressie kunnen leiden. Het geeft je instrumenten om op zulke momenten een ander spoor te kiezen. Je leert hoe je jezelf kunt verbinden met gedachten en emoties zonder dat deze je overweldigen.

Door de vaardigheden in je dagelijks leven op te nemen, is het, alsof je elke dag een stukje van de parachute weeft, die je uiteindelijk een terugval helpt voorkomen.

Als je op dit moment depressief bent, overleg dan met je arts of therapeut. Vaak is het verstandig met aandachttraining te beginnen als de symptomen zijn verminderd.

Lees ook de beoordeling van het Depressie Centrum (onderdeel Fonds Psychische Gezondheid) over de werkzaamheid van mindfulness als therapie.